DEHB'li Çocuğuma Nasıl Destek Olabilirim?

"Neden oturamıyor?", "Ödevini bir türlü bitiremedi", "Öğretmeni sürekli şikâyet ediyor" — DEHB'li bir çocuğun ebeveyniyseniz bu cümleler kulağınıza tanıdık geliyordur. Ve belki de siz de "ne yapıyoruz yanlış?" diye kendinizi sorguluyor olabilirsiniz.

Yanıt şu: büyük olasılıkla yanlış bir şey yapmıyorsunuz.

DEHB Nedir, Ne Değildir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuğun "tembel" ya da "asi" olduğunun değil; beyninin yürütücü işlevlerini — dikkati sürdürme, dürtü kontrolü, planlama — farklı bir biçimde işlediğinin göstergesidir.

DEHB'li çocuklar *ilgisini çeken* şeylere saatler odaklanabilir. Sorun dikkat edememe değil, dikkati düzenleyememe sorunudur.

Değerlendirme Neden Önemlidir?

Profesyonel bir değerlendirme olmadan "DEHB" etiketlemek doğru değildir. Dikkat güçlükleri kaygı, uyku sorunu ya da işitme problemleri gibi pek çok farklı nedenden de kaynaklanabilir.

Moxo Dikkat Testi gibi nesnel ölçüm araçları, çocuğun dikkat profilini — dikkat süresi, dürtüsellik, zamanlama — oyun benzeri bir ortamda ölçer. Bu bilgiler, desteğin şeklini belirlemede kritik rol oynar.

Evde Neler Yapabilirsiniz?

**Rutin oluşturun:** DEHB'li çocuklar öngörülebilir yapılardan güç alır. Sabah hazırlık, ev ödevi ve uyku saatlerini görsel listelerle destekleyin.

**Küçük adımlar:** "Ödevini yap" yerine "ilk iki soruyu çöz" deyin. Büyük görevleri küçük parçalara bölmek, tamamlama duygusunu ve dopamin salgısını destekler.

**Hareketi düşman görmeyin:** Hareket, DEHB'li çocuğun sinir sisteminin düzenlenmesine yardımcı olur. Ödev aralarında 5 dakika zıplamak, sonraki bölüme odaklanmayı kolaylaştırabilir.

**Olumsuz etiketlerden kaçının:** "Dağınık", "dikkatsiz", "sorumsuz" kelimeleri çocuğun benlik algısını zedeler. Davranışı eleştirin, çocuğu değil.

Attentioner Programı Nedir?

Attentioner, DEHB'li çocukların bilişsel becerilerini — dikkati sürdürme, ketleme (impuls control), çalışma belleği — oyun temelli egzersizlerle güçlendirmeyi hedefleyen kanıta dayalı bir programdır.

Seanslarımda bu programı, Moxo değerlendirmesiyle birlikte kullanıyorum. Çocuk her geldiğinde bir oyun oynadığını sanabilir; ama aslında beyninin en çok zorlandığı becerileri çalıştırıyoruz.

Son Söz: Ebeveyn Olarak Siz de Destek Hak Ediyorsunuz

DEHB'li bir çocuğu yetiştirmek yorucu ve zaman zaman yalnızlaştırıcı olabilir. Suçluluk duymayı bırakın; anlayışlı bir destek almayı düşünün. Hem çocuğunuz hem de siz için.